2 sierpnia 2026 roku wchodzą w życie obowiązki transparentności z art. 50 unijnego AI Act (Rozporządzenie (UE) 2024/1689). Dotyczą one każdej firmy korzystającej z chatbotów, generatorów treści czy funkcji AI wbudowanych w system CRM – także SugarAI, Creatio czy Mautic. Digital Omnibus przesunął terminy dla systemów wysokiego ryzyka, ale nie dla transparentności. Poniżej praktyczny checklist: co oznaczyć, co zinwentaryzować i gdzie leży ryzyko kar do 15 mln euro.
Co dokładnie wchodzi w życie 2 sierpnia 2026?
Od 2 sierpnia 2026 obowiązują wymogi transparentności z art. 50 AI Act – niezależnie od tego, czy system jest sklasyfikowany jako o wysokim ryzyku. Przepis obejmuje cztery sytuacje: bezpośrednią interakcję z AI (art. 50 ust. 1), generowanie treści syntetycznych (ust. 2), rozpoznawanie emocji lub kategoryzację biometryczną (ust. 3) oraz deepfake i treści AI dotyczące spraw publicznych (ust. 4). Kary za naruszenia sięgają 15 mln euro lub 3% globalnego rocznego obrotu firmy – w zależności od tego, która wartość jest wyższa (art. 99 AI Act).
To nie jest przepis wyłącznie dla dużych firm technologicznych. Obowiązek dotyczy każdego providera i deployera systemu AI spełniającego jedno z czterech kryteriów – a więc też średniej firmy, która korzysta z chatbota w obsłudze klienta albo z funkcji generowania treści marketingowych w swoim CRM. Wielkość organizacji nie zwalnia z transparentności, choć wpływa na zakres dokumentacji w innych częściach AI Act.
Czego nie zmienia Digital Omnibus?
Digital Omnibus, formalnie przyjęty przez Radę UE 29 czerwca 2026, przesuwa termin dla systemów wysokiego ryzyka z Aneksu III (m.in. rekrutacja, ocena pracowników) na 2 grudnia 2027, a dla AI wbudowanej w produkty regulowane (Aneks I) na 2 sierpnia 2028 (Rada UE, 29 czerwca 2026). Przepis jednak nie dotyczy obowiązków transparentności z art. 50 – te wchodzą w życie zgodnie z pierwotnym harmonogramem.
Jedyny wyjątek: providerzy systemów generujących treści syntetyczne, które były już na rynku przed 2 sierpnia 2026, mają dodatkowy czas na wdrożenie znakowania maszynowego (art. 50 ust. 2) - do 2 grudnia 2026 zamiast pierwotnie planowanych 6 miesięcy (Rada UE, 7 maja 2026). Pozostałe obowiązki z art. 50, w tym informowanie o interakcji z chatbotem, obowiązuje od 2 sierpnia 2026 bez wyjątków.Jakich funkcji w CRM dotyczy art. 50 w praktyce?
Art. 50 ust. 1 obejmuje każdy system, który rozmawia bezpośrednio z człowiekiem – czyli asystentów konwersacyjnych wbudowanych w moduły obsługi klienta, takich jak chatboty w Creatio czy Mautibot w Mautic. Użytkownik musi wiedzieć, że rozmawia z AI, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji, chyba że jest to oczywiste dla przeciętnego, uważnego odbiorcy.
Art. 50 ust. 2 dotyczy generowania treści – automatycznych podsumowań spotkań, ofert tworzonych przez asystentów typu Quote Agent czy tekstów maili generowanych przez moduły marketing automation. Jeśli taka treść trafia do odbiorcy zewnętrznego jako tekst, obraz czy dźwięk wygenerowany przez AI, powinna być oznaczona i wykrywalna jako sztucznie wygenerowana.
Funkcje analityczne, takie jak scoring leadów czy predykcja odejść klientów, zwykle nie generują treści syntetycznych ani nie prowadzą bezpośredniej rozmowy z człowiekiem – nie każda funkcja AI w CRM automatycznie podlega art. 50. Kwalifikacja modułów analizy sentymentu pod kątem art. 50 ust. 3 (rozpoznawanie emocji) wymaga jednak indywidualnej oceny, ponieważ zależy od konkretnego mechanizmu działania danej funkcji.
Obowiązki i terminy w jednym miejscu
| Obowiązek | Data wejścia w życie | Kogo dotyczy | Sankcja |
| Informowanie o interakcji z AI (art. 50 ust. 1) | 2 sierpnia 2026 | Providerzy systemów kontaktujących się z ludźmi (chatboty, asystenci) | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
| Znakowanie treści syntetycznych – nowe systemy (art. 50 ust. 2) | 2 sierpnia 2026 | Providerzy generatywnej AI | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
| Znakowanie treści syntetycznych – systemy już na rynku (art. 50 ust. 2) | 2 grudnia 2026 | Providerzy generatywnej AI (systemy legacy) | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
| Informowanie o rozpoznawaniu emocji/biometrii (art. 50 ust. 3) | 2 sierpnia 2026 | Deployerzy | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
| Oznaczanie deepfake i treści AI ws. publicznych (art. 50 ust. 4) | 2 sierpnia 2026 | Deployerzy | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
| Obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka (Aneks III) | 2 grudnia 2027 | Providerzy/deployerzy systemów HR-tech, kredytowych i innych z Aneksu III | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
| Obowiązki dla modeli GPAI (art. 51-55) | już od 2 sierpnia 2025 | Dostawcy modeli ogólnego przeznaczenia | do 15 mln EUR lub 3% obrotu |
Jak przygotować firmę przed 2 sierpnia 2026?
Zacznij od inwentaryzacji: wypisz każdą funkcję AI w używanym CRM i w narzędziach marketing automation – chatboty, generatory treści, moduły predykcyjne. Bez pełnej listy nie da się ocenić, które funkcje faktycznie podlegają art. 50, a które nie.
Następnie sklasyfikuj każdą funkcję względem czterech ustępów art. 50 i udokumentuj tę ocenę – w razie kontroli to podstawowy dowód należytej staranności. Wprowadź czytelne oznaczenie AI w interfejsie tam, gdzie system rozmawia z klientem, oraz mechanizm znakowania treści generowanych automatycznie, jeśli trafiają one na zewnątrz organizacji.
Zaktualizuj umowy z dostawcami CRM i marketing automation o zapisy dotyczące zgodności z art. 50 – odpowiedzialność providera (dostawcy technologii) i deployera (firmy wdrażającej) jest rozdzielona, a oznaczenie techniczne po stronie producenta nie zwalnia z obowiązków po stronie użytkownika systemu. Na koniec przeszkol zespoły sprzedaży i marketingu, które na co dzień obsługują te narzędzia.
Zastanawiasz się, czy Twój CRM i narzędzia marketing automation są gotowe na 2 sierpnia? Umów się na konsultację z naszym zespołem – przejdziemy razem przez inwentaryzację funkcji AI w Twoich systemach i pomożemy ustalić, co wymaga oznaczenia.
Najczęściej zadawane pytania
Tak. Obowiązki transparentności z art. 50 nie zależą od wielkości firmy, tylko od tego, czy korzysta się z AI w sposób opisany w przepisie – np. przez chatbota czy generator treści. Mniejsze firmy mogą liczyć na uproszczenia w innych częściach AI Act, ale nie w art. 50.
Częściowo. Dostawca odpowiada za techniczne możliwości, np. znakowanie treści syntetycznych. Firma wdrażająca system (deployer) odpowiada za to, jak i gdzie informacja o AI dociera do użytkownika końcowego – ten obowiązek nie znika automatycznie wraz z aktualizacją oprogramowania.
Kary administracyjne do 15 mln euro lub 3% globalnego rocznego obrotu firmy, w zależności od tego, która wartość jest wyższa (art. 99 AI Act).
Nie. Digital Omnibus przesunął terminy dla systemów wysokiego ryzyka (np. rekrutacja) na 2 grudnia 2027, ale obowiązki transparentności z art. 50 pozostało na 2 sierpnia 2026 – z wyjątkiem częściowego wydłużenia terminu znakowania treści dla systemów już działających na rynku do 2 grudnia 2026.
Tak, jeśli użytkownik mógłby pomylić go z człowiekiem. Art. 50 ust. 1 wymaga, by osoba wiedziała, że rozmawia z AI, najpóźniej przy pierwszej interakcji – chyba że jest to oczywiste dla przeciętnego, uważnego odbiorcy.
Jeśli treść jest tekstem generowanym automatycznie i trafia do odbiorcy zewnętrznego, może podlegać obowiązkowi znakowania z art. 50 ust. 2. Ostateczna kwalifikacja zależy od konkretnego przypadku użycia i wymaga indywidualnej oceny.
Od inwentaryzacji wszystkich funkcji AI w używanych systemach CRM i marketing automation oraz przypisania każdej z nich do odpowiedniego ustępu art. 50 – to podstawa dla dalszych kroków.
Źródła
Jesteś gotowy na prowadzenie dużego projektu wdrożeniowego w Twojej firmie?
Wiesz, o co zapytać dostawcę? Jak przygotować własny zespół? Jak stworzyć skuteczne zapytanie ofertowe? Jaką metodykę wybrać? Na co zwrócić uwagę negocjując umowę wdrożeniową i serwisową?
Specjalnie dla Ciebie stworzyliśmy darmowy kurs mailowy przygotowujący do prowadzenia wdrożeń.
Codziennie przez dwa tygodnie otrzymasz od nas na swoją skrzynkę kolejną dawkę wiedzy, która pozwoli odnaleźć Ci się w tym skomplikowanym procesie.
