Local Content w IT: dlaczego wybór open source to dziś decyzja strategiczna?

Kamil Ograbisz

Wybór oprogramowania open source to dziś decyzja strategiczna, bo daje firmie kontrolę nad tym, gdzie są jej dane, kto ma do nich dostęp i kto może zmienić warunki korzystania z systemu. Local Content, czyli polityka preferowania lokalnych dostawców i infrastruktury, przenosi to pytanie z działu IT na poziom zarządu. O suwerenności cyfrowej decyduje jednak nie tylko licencja, ale przede wszystkim model wdrożenia: system open source uruchomiony na własnej infrastrukturze lub u europejskiego operatora daje kontrolę, której nie daje usługa w chmurze dostawcy spoza UE.

Poniżej wyjaśniamy, czym jest Local Content w IT, dlaczego open source zmniejsza ryzyko związane z jurysdykcją danych, skąd pochodzą popularne systemy CRM i jaką rolę odgrywa w tym lokalny partner wdrożeniowy.

Czym jest Local Content w IT?

Local Content to polityka preferowania krajowych lub regionalnych dostawców towarów i usług, znana od dekad w energetyce i infrastrukturze, a dziś przenoszona na technologie informacyjne. W Polsce temat pojawia się m.in. w wytycznych dla spółek Skarbu Państwa (Business Insider).

Uzasadnienie Local Content w IT ma trzy wymiary:

  • Ekonomiczny – pieniądze wydane u lokalnego dostawcy zostają w lokalnej gospodarce.
  • Prawny – europejskie regulacje, takie jak RODO, NIS2 i DORA, nakładają wymagania dotyczące ochrony danych, bezpieczeństwa i zarządzania ryzykiem dostawców ICT. Nie nakazują przechowywania danych w Polsce, ale współpraca z dostawcą działającym w tej samej jurysdykcji ułatwia ich spełnienie. RODO reguluje przede wszystkim przekazywanie danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy.
  • Strategiczny – zależność od oprogramowania kontrolowanego przez podmioty spoza UE oznacza podatność na decyzje polityczne, sankcje lub zmiany prawa w innych krajach.

Dla firm startujących w zamówieniach publicznych warto pamiętać, że prawo zamówień publicznych w UE co do zasady nie pozwala preferować wykonawców ze względu na kraj pochodzenia w obrębie UE. Zamawiający może natomiast stawiać wymagania dotyczące np. lokalizacji przetwarzania danych, bezpieczeństwa czy dostępności wsparcia.

local content

Dlaczego open source zmniejsza ryzyko geopolityczne?

Open source zmniejsza ryzyko geopolityczne, bo kod nie „należy” do jednego państwa ani korporacji w takim sensie jak oprogramowanie zamknięte. Projekt open source może być zainicjowany w Austrii, rozwijany przez programistów z wielu krajów i wdrożony przez polską firmę na serwerach w Polsce. Żaden z tych elementów nie uzależnia firmy od pozostałych.

Inaczej jest w modelu SaaS dostawcy spoza UE. Korzystając z chmurowego CRM amerykańskiej firmy, organizacja uzależnia dane i ciągłość działania od decyzji tej firmy, od prawa amerykańskiego w zakresie dostępu do danych, w tym ustawy CLOUD Act, która pozwala amerykańskim organom żądać danych od amerykańskich dostawców niezależnie od miejsca ich przechowywania, oraz od relacji handlowych między USA a UE.

Open source ogranicza tę zależność pod jednym warunkiem: system musi być rzeczywiście uruchomiony na własnej infrastrukturze lub u europejskiego operatora. Otwartość kodu daje też możliwość audytu, czyli sprawdzenia, co dokładnie działa w systemie, bez polegania na zapewnieniach producenta. Szerzej o ryzyku uzależnienia od dostawcy piszemy w artykule Suwerenność cyfrowa zaczyna się od stosu technologicznego, a o ekonomii open source w tekście 1 miliard zainwestowany, 65–95 miliardów zwrotu.

Skąd pochodzą popularne systemy CRM i jak można je wdrożyć?

Nie każdy, kto decyduje o zakupie systemu, wie, gdzie jest zarejestrowany jego producent i czy system można uruchomić na własnym serwerze. Poniżej zestawienie systemów, które wdrażamy w eVolpe:

ProduktKraj pochodzeniaKategoriaUwagi
SuiteCRMWielka BrytaniaCRMW pełni Open Source, następca SugarCRM
SpiceCRMAustriaCRMNowoczesny UI, rozwijany w Europie
MauticUSA (fundacja)Marketing AutomationOpen Source, kod dostępny publicznie, dane hostowane lokalnie
MintHCMPolskaHR/HCMRozwiązanie oparte na SuiteCRM
AlfrescoWielka BrytaniaDocument ManagementKlasa enterprise, open core
SugarAIUSACRMKorzenie Open Source
CreatioUkraina/USAlow-code/no-codeEuropejskie korzenie, chmura
ZendeskUSAKomercyjny SaaSDane w chmurze amerykańskiej

Dla oceny ryzyka liczy się nie tylko kraj pochodzenia, ale też jurysdykcja obecnego właściciela. Przykładem jest Alfresco: system powstał w Wielkiej Brytanii, ale od 2020 roku należy do firmy amerykańskiej.

Czy kraj pochodzenia oprogramowania ma znaczenie, jeśli system działa na własnym serwerze?

Ma mniejsze znaczenie, niż się wydaje. O kontroli nad danymi decyduje przede wszystkim model wdrożenia: gdzie system jest uruchomiony, kto nim administruje i kto ma dostęp do danych. Ten sam system komercyjny uruchomiony on-premise na serwerze w Polsce daje inną kontrolę niż jego wersja w chmurze producenta spoza UE.

Kraj pochodzenia nadal ma znaczenie w trzech obszarach:

  • Aktualizacje i licencje – producent może zmienić warunki licencji, ceny lub zakończyć rozwój produktu, niezależnie od tego, gdzie działa instalacja.
  • Wsparcie producenta – przy problemach wymagających interwencji producenta obowiązuje jego jurysdykcja i umowa.
  • Usługi dodatkowe w chmurze – funkcje AI lub integracje działające po stronie producenta mogą przetwarzać dane poza UE nawet przy instalacji on-premise.

Open source zmniejsza wszystkie trzy ryzyka: kod jest dostępny publicznie, rozwój systemu może przejąć inny zespół, a firma nie jest związana jednym producentem. Dlatego decyzję o wyborze systemu warto zacząć od pytania, jaki poziom kontroli nad danymi jest dla firmy wymagany, a dopiero potem dobrać system i model wdrożenia. O zgodności systemów open source z RODO piszemy w artykule Czy systemy open source są zgodne z RODO?

local content

Jaką rolę odgrywa lokalny partner wdrożeniowy?

Lokalny partner wdrożeniowy łączy europejskie oprogramowanie open source z infrastrukturą i kompetencjami w tej samej jurysdykcji co klient. Polska jest dojrzałym rynkiem wdrożeniowym, a polskie firmy technologiczne od lat dostosowują i rozwijają europejskie systemy open source na potrzeby lokalnych klientów.

Wybierając open source’owy CRM lub system HR i zlecając jego wdrożenie polskiej firmie, organizacja realizuje kilka celów naraz: korzysta z oprogramowania, którego kod jest dostępny, inwestuje w lokalną gospodarkę i zachowuje kontrolę nad kodem oraz danymi. Wartością jest cały ekosystem: oprogramowanie, wdrożenie, infrastruktura i wsparcie po starcie systemu. Jak wygląda to w eVolpe, opisujemy na stronie Open Source, a kryteria wyboru systemu, w tym miejsce przechowywania danych, w artykule Jak wybrać CRM dla średniej firmy?

Open source nie oznacza jednak automatycznie pełnej kontroli. Daje ją dopiero połączenie właściwego modelu wdrożenia, jasnych umów z partnerem i kompetencji, które pozwalają rozwijać system bez uzależnienia od jednej firmy.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest Local Content w IT?

To polityka preferowania krajowych lub regionalnych dostawców oprogramowania, usług i infrastruktury IT, uzasadniana względami ekonomicznymi, prawnymi i strategicznymi, w tym ograniczaniem zależności od podmiotów spoza UE.

Czy open source jest bezpieczniejszy od SaaS?

Nie automatycznie. Open source daje dostęp do kodu i możliwość uruchomienia systemu na własnej infrastrukturze, ale bezpieczeństwo zależy od konfiguracji, aktualizacji i kompetencji zespołu, który go utrzymuje.

Czy RODO wymaga przechowywania danych w Polsce?

Nie. RODO nie nakazuje przechowywania danych w Polsce ani w UE, ale reguluje przekazywanie danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy i wymaga odpowiednich zabezpieczeń.

Czym jest CLOUD Act?

To ustawa amerykańska z 2018 roku, która pozwala amerykańskim organom żądać od amerykańskich dostawców usług dostępu do danych, niezależnie od tego, w jakim kraju są przechowywane.

Czy komercyjny CRM można wdrożyć z zachowaniem kontroli nad danymi?

Tak, jeśli producent oferuje wersję on-premise, np. SugarAI lub Creatio. Systemy dostępne wyłącznie jako SaaS, np. HubSpot i Zendesk, działają w chmurze producenta.

Czy kraj pochodzenia systemu jest najważniejszym kryterium?

Nie. Ważniejszy jest model wdrożenia i to, kto kontroluje infrastrukturę i dane. Kraj pochodzenia ma znaczenie przy aktualizacjach, licencjach i usługach działających po stronie producenta.

Jesteś gotowy na prowadzenie dużego projektu wdrożeniowego w Twojej firmie?

Darmowy kurs mailowy

Kamil Ograbisz
Przewijanie do góry